Kimden geliyor?
Düşük oynaklık yaklaşımı akademik bir bulgudan doğdu. Finans teorisi, daha fazla risk alanın uzun vadede daha fazla getiri elde etmesini bekler. Ancak Robeco'dan David Blitz ve Pim van Vliet 2007'de, dünya piyasalarında fiyatı en az dalgalanan hisselerin uzun dönemde en dalgalı hisselerden geri kalmadığını, risk hesaba katıldığında ise belirgin biçimde daha iyi sonuç verdiğini gösterdi. Malcolm Baker, Brendan Bradley ve Jeffrey Wurgler 2011'de aynı bulguyu ABD'de 40 yılı aşkın veriyle doğruladı ve buna "düşük oynaklık anomalisi" adı verildi.
Temel fikir
Yatırımcılar "piyango bileti" gibi hızlı yükselme ihtimali olan hisseleri fazla, sıkıcı ve istikrarlı hisseleri az sever; bu da sakin hisselerin görece ucuz kalmasına yol açar. Ayrıca kayıp matematiği sakin hisseleri kayırır: %50 düşen bir hissenin eski yerine dönmesi için %100 yükselmesi gerekir. Daha az düşen, toparlanmak için daha az yol kat eder.
Kriterler neden bunlar?
Oynaklığı son bir yılın günlük getirilerinin standart sapmasıyla ölçüp yıllıklandırıyoruz ve likit hisseler arasında en düşük %20'yi seçiyoruz. Sakinliğin yalnızca ortalamada kalmadığından emin olmak için son 12 ayda zirveden en büyük düşüşün %30'u aşmamasını istiyoruz. Son yıl kâr şartı, fiyatı yalnızca işlem görmediği için sakin görünen ya da zarar eden şirketleri dışarıda bırakır.
Türkiye'ye nasıl uyarladık?
Fiyat serisinde düzeltilmemiş bölünme ya da sermaye artırımı işareti olan hisseler, bu sıçramalar oynaklığı yapay olarak yükselttiği için kapsam dışında. Sığ hisselerde işlem olmayan günler fiyatı yapay biçimde sabit gösterebileceğinden 20 günlük ortalama 10 milyon TL işlem hacmi alt sınırı burada özellikle önemlidir. Kâr şartı için güncel yıllık mali tablosu olmayan şirketler geçmiş sayılmaz.
Yaklaşımın zayıf yanları
- Düşük oynaklık düşük risk demek değildir; geçmişte sakin olan bir hisse şirkete özgü bir haberle bir günde sert düşebilir.
- Güçlü yükseliş dönemlerinde bu hisseler genellikle piyasanın gerisinde kalır.
- Liste bankalar, holdingler ve savunmacı sektörlerde (gıda perakendesi, enerji dağıtımı) yoğunlaşabilir; tek başına çeşitlendirme sağlamaz.
- Oynaklık TL bazında ölçülür; kur hareketlerinin yarattığı risk bu ölçüye yansımaz.